Spis treści
Czym jest przebiałkowanie i jego przyczyny?
„Przebiałkowanie” to potoczna nazwa stanu, w którym organizm otrzymuje więcej białka, niż jest w stanie efektywnie wykorzystać. Co ciekawe, w medycynie ten termin formalnie nie istnieje – specjaliści mówią raczej o nadmiernej podaży białka w diecie. Mimo to problem jest realny – choć białko to kluczowy budulec, jego nadmiar przynosi więcej szkody niż pożytku.
Do takiego stanu prowadzą najczęściej popularne diety wysokobiałkowe (np. ketogeniczna, Dukana) oraz nierozsądne stosowanie odżywek białkowych, często bez uwzględniania białka pochodzącego z codziennych posiłków.
Ponieważ organizm nie magazynuje białka, każda jego nadwyżka musi zostać przetworzona. Stanowi to ogromne obciążenie dla nerek i wątroby, co ostatecznie prowadzi do nieprzyjemnych objawów.
Objawy przebiałkowania u dorosłych
Organizm, walcząc z nadmiarem białka, wysyła szereg sygnałów ostrzegawczych. Do najczęstszych z nich należą:
-
Problemy trawienne: uporczywe wzdęcia, bóle brzucha i nudności wynikające z obciążenia układu pokarmowego, a także zaparcia, często spowodowane zbyt małą ilością błonnika w diecie.
-
Obciążenie nerek: wzmożona praca nerek, które muszą filtrować produkty przemiany białek, objawia się bólem w okolicy lędźwiowej i częstszą potrzebą oddawania moczu.
-
Pogorszenie wyglądu: problemy z cerą, osłabione i wypadające włosy oraz łamliwe paznokcie to częste konsekwencje.
-
Nieprzyjemny zapach z ust: charakterystyczny oddech przypominający amoniak lub aceton, który jest efektem produkcji ciał ketonowych i przeciążenia wątroby.
-
Ogólne osłabienie: organizm zużywa mnóstwo energii na metabolizowanie nadmiaru białka, co skutkuje spadkiem nastroju i uczuciem ciągłego zmęczenia.
Długoterminowe skutki przebiałkowania
-
Przeciążenie wątroby i nerek: stały nadmiar białka może prowadzić do poważnych zaburzeń w ich pracy, a w przypadku nerek nawet do ich przewlekłej niewydolności.
-
Zwiększone ryzyko chorób serca: diety bogate w białko zwierzęce często wiążą się z wysokim spożyciem tłuszczów nasyconych, co sprzyja rozwojowi miażdżycy i nadciśnienia.
-
Osteoporoza: nadmiar białka może nasilać wydalanie wapnia z organizmu, co z czasem osłabia kości.
-
Paradoksalny przyrost masy ciała: nadwyżka białka, której organizm nie wykorzysta do celów budulcowych, może zostać przekształcona w tkankę tłuszczową.
Jak zapobiegać przebiałkowaniu?
Aby uniknąć negatywnych skutków, niezbędne jest świadome i zrównoważone podejście do diety.
Podstawą jest kontrola ilości spożywanego białka i dostosowanie jej do indywidualnych czynników, takich jak wiek, masa ciała oraz poziom aktywności fizycznej.
Najbezpieczniejszym krokiem jest konsultacja z dietetykiem, który pomoże precyzyjnie określić indywidualne zapotrzebowanie na białko i ułoży zbilansowany jadłospis.
